Xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền: quy định, ngưỡng và cách đăng ký

Việc xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền đã trở thành thao tác quen thuộc với hầu hết người dùng ngân hàng và ví điện tử tại Việt Nam. Đây là bước hệ thống đối chiếu khuôn mặt (hoặc vân tay) của bạn ngay tại thời điểm giao dịch với dữ liệu đã đăng ký, nhằm bảo đảm chính chủ mới có thể chuyển tiền. Bài viết này tổng hợp các mốc quy định, ngưỡng số tiền và cách đăng ký để bạn giao dịch trơn tru, đồng thời biết cách đối soát lại lịch sử khi có nghi vấn.

Xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền là gì?

Hiểu đơn giản, xác thực sinh trắc học là việc dùng đặc điểm cơ thể khó sao chép — chủ yếu là khuôn mặt — làm "chìa khóa" cuối cùng cho một lệnh chuyển tiền. Khác với mã OTP có thể bị lừa lấy hoặc chuyển tiếp, dữ liệu khuôn mặt được so khớp trực tiếp (real-time) với hồ sơ đã lưu, nên kẻ gian dù chiếm được mật khẩu và OTP vẫn khó hoàn tất giao dịch nếu không phải chính chủ. Ngân hàng MSB mô tả đây là cơ chế "so khớp dữ liệu khuôn mặt trực tiếp với bản ghi đã lưu, ngăn chặn chiếm đoạt tài khoản chỉ bằng thông tin đăng nhập bị lộ" và là xu hướng chung của ngành ngân hàng điện tử (MSB).

Cơ chế này không thay thế mật khẩu hay OTP, mà là lớp bảo vệ bổ sung đặt đúng vào những giao dịch có giá trị lớn hoặc rủi ro cao. Nhờ đó, người dùng vừa giữ được sự tiện lợi cho các khoản nhỏ, vừa có "chốt chặn" cho khoản tiền đáng kể.

Các ngưỡng giao dịch theo Quyết định 2345/QĐ-NHNN

Nền tảng pháp lý của quy định là Quyết định 2345/QĐ-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024. Theo đó, chuyển tiền qua tài khoản trực tuyến hoặc nạp tiền vào ví điện tử trên 10 triệu đồng bắt buộc phải xác thực bằng khuôn mặt; còn giao dịch dưới 10 triệu đồng và tổng số tiền chuyển trong ngày không quá 20 triệu đồng thì chỉ cần xác thực bằng mã OTP (Cổng Xây dựng chính sách - Chính phủ).

Điểm dễ nhầm nhất là ngưỡng tích lũy 20 triệu đồng/ngày. Nếu tổng các lần chuyển trong ngày chạm mốc 20 triệu đồng, thì lần chuyển tiếp theo — dù chỉ vài nghìn đồng — vẫn phải xác thực sinh trắc học. Theo Báo Nhân Dân, từ ngày 1/7/2024, khách hàng cá nhân giao dịch hơn 10 triệu đồng hoặc có tổng giao dịch trong ngày hơn 20 triệu đồng đều phải kiểm tra dấu hiệu sinh trắc học bằng khuôn mặt (Báo Nhân Dân).

Quy định được thiết kế để không làm phiền giao dịch nhỏ hằng ngày. Cũng theo Báo Nhân Dân, khoảng 70% giao dịch của cá nhân có giá trị dưới 1 triệu đồng, trong khi các khoản chuyển trên 10 triệu đồng chỉ chiếm khoảng 11% tổng số giao dịch — nghĩa là phần lớn thao tác thường ngày không bị ảnh hưởng bởi yêu cầu quét khuôn mặt (Báo Nhân Dân).

Mốc 1/1/2025: tài khoản chưa xác thực bị hạn chế

Sau ngưỡng theo số tiền, quy định siết thêm ở khâu chính chủ tài khoản. Từ ngày 1/1/2025, theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN và Thông tư 18/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, tài khoản chưa cập nhật thông tin sinh trắc học hoặc chưa cập nhật giấy tờ tùy thân còn hiệu lực sẽ bị tạm dừng các giao dịch trực tuyến như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, nạp tiền và cả giao dịch rút tiền (Báo Đồng Nai).

Điều này có nghĩa: dù bạn chỉ chuyển vài trăm nghìn đồng, nếu tài khoản chưa từng đăng ký sinh trắc học thì kênh online có thể bị khóa cho tới khi hoàn tất xác thực. Việc cập nhật chỉ cần làm một lần và chỉ phải làm lại khi dữ liệu sinh trắc học thay đổi hoặc giấy tờ tùy thân hết hạn (Báo Đồng Nai). Vì vậy, nếu chưa đăng ký, bạn nên hoàn tất càng sớm càng tốt để tránh gián đoạn đúng lúc cần chuyển gấp.

Cách đăng ký sinh trắc học đúng và nhanh

Cách phổ biến nhất là tự đăng ký ngay trên ứng dụng ngân hàng bằng căn cước công dân (CCCD) gắn chip và điện thoại có NFC. Quy trình điển hình gồm: đăng nhập ứng dụng, chọn mục cập nhật thông tin sinh trắc học, chụp mặt sau CCCD gắn chip, áp cạnh lưng máy có NFC vào thẻ để đọc chip, rồi quét khuôn mặt để hoàn tất; máy cần đáp ứng tối thiểu Android 5.0 trở lên hoặc iOS 13 trở lên và bật NFC trước khi thao tác (MSB).

Với người dùng không có CCCD gắn chip hoặc điện thoại không hỗ trợ NFC, cách xử lý là đăng ký một lần duy nhất tại quầy giao dịch của ngân hàng, sau đó mới thực hiện chuyển khoản qua mobile hoặc internet banking như bình thường (Báo Nhân Dân). Bạn nên đăng ký ở nơi có kết nối ổn định, kiểm tra CCCD sạch và không trầy chip, đồng thời quét khuôn mặt ở nơi đủ sáng để tăng tỷ lệ nhận diện thành công ngay lần đầu.

Đối soát giao dịch sau khi bật sinh trắc học

Xác thực sinh trắc học chỉ là "cửa vào"; thói quen đối soát lịch sử mới giúp bạn phát hiện bất thường. Sau mỗi lệnh chuyển tiền lớn, hãy mở lại lịch sử giao dịch và so khớp bốn yếu tố: số tiền, thời gian, số tài khoản người nhận và nội dung chuyển. Nếu một giao dịch vượt ngưỡng nhưng không thấy bước quét khuôn mặt trong nhật ký, đó là dấu hiệu cần liên hệ ngay tổng đài ngân hàng để rà soát.

Người dùng cũng nên cảnh giác với chiêu lừa dụ "cập nhật sinh trắc học" qua đường link lạ hay cuộc gọi mạo danh nhân viên ngân hàng. Ngân hàng chính thống chỉ thu thập dữ liệu sinh trắc học ngay trong ứng dụng của họ hoặc tại quầy, không bao giờ yêu cầu bạn quét khuôn mặt qua website lạ hoặc gửi ảnh CCCD kèm mã OTP cho người khác. Việc lưu lại biên nhận, chụp màn hình xác nhận và định kỳ đối chiếu số dư là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ dòng tiền của chính mình.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển dưới 10 triệu đồng có phải quét khuôn mặt không? Không, nếu mỗi lần dưới 10 triệu đồng và tổng trong ngày chưa quá 20 triệu đồng thì chỉ cần OTP; nhưng khi tổng ngày chạm 20 triệu, lần chuyển tiếp theo vẫn phải xác thực sinh trắc học (Cổng Xây dựng chính sách - Chính phủ).

Tôi chưa đăng ký sinh trắc học thì sao? Từ 1/1/2025, tài khoản chưa cập nhật sinh trắc học có thể bị tạm dừng chuyển tiền, thanh toán và rút tiền qua kênh trực tuyến cho đến khi hoàn tất xác thực (Báo Đồng Nai).

Không có CCCD gắn chip thì đăng ký kiểu gì? Bạn có thể đăng ký một lần tại quầy giao dịch của ngân hàng, sau đó dùng mobile/internet banking bình thường (Báo Nhân Dân). Lưu ý mọi thao tác chỉ thực hiện trong ứng dụng chính thức, tuyệt đối không qua link lạ.